Gedragscode Sociaal Veilig Sportklimaat

1. Samen zorgen we voor een veilige vereniging

Schermen bij Trefpunt moet voor iedereen prettig, plezierig en veilig zijn. Dat kan alleen in een sociaal veilige omgeving waarin we respectvol met elkaar omgaan en waarin geen ruimte is voorpesten, discriminatie, intimidatie, agressie, seksueel grensoverschrijdend gedrag, machtsmisbruik of andere vormen van ongewenst gedrag.

Deze gedragscode beschrijft wat we binnen Trefpunt van leden, trainers, coaches, begeleiders, vrijwilligers, bestuursleden en ouders/verzorgers verwachten.

Veel van deze afspraken zullen vanzelfsprekend lijken. Toch vinden we het belangrijk ze duidelijk vast te leggen. Zo weet iedereen wat binnen Trefpunt normaal en gewenst gedrag is, waar grenzen liggen en waar je terechtkunt wanneer er iets gebeurt.

Iedereen binnen Trefpunt wordt geacht deze gedragscode te onderschrijven en ernaar te handelen.

2. Waar kan ik terecht?

Voel je je binnen Trefpunt niet veilig, word je niet respectvol behandeld of zie je iets gebeuren waarvan je denkt dat het niet in orde is? Blijf er dan niet mee rondlopen.

Je kunt terecht bij:

Vertrouwenscontactpersoon Trefpunt
Natascha Donkers
Telnr. / WhatsApp: 06-15673285

Je kunt ook contact opnemen met de vertrouwenscontactpersoon van de KNAS of met Centrum Veilige Sport Nederland.

Dit geldt niet alleen wanneer je zelf iets meemaakt. Ook als je grensoverschrijdend of onveilig gedrag tegenover iemand anders ziet of vermoedt, kun je dit bespreken of melden.

Een melding wordt serieus en zo zorgvuldig en vertrouwelijk mogelijk behandeld. Het bestuur bepaalt, eventueel in overleg met deskundige instanties, welke vervolgstappen noodzakelijk zijn.

Bij acuut gevaar staat de veiligheid van betrokkenen altijd voorop.

3. Algemene uitgangspunten

Binnen Trefpunt:

• behandelen we elkaar met respect;
• accepteren we verschillen tussen mensen;
• respecteren we elkaars persoonlijke en lichamelijke grenzen;
• zorgen we samen voor een plezierige en veilige sportomgeving;
• spreken we elkaar aan wanneer gedrag niet past binnen deze afspraken;
• accepteren we dat iemand altijd mag aangeven dat iets niet prettig voelt;
• maken we geen misbruik van leeftijd, positie, ervaring, gezag of afhankelijkheid;
• tolereren we geen pesten, discriminatie, intimidatie, agressie, geweld of seksueel grensoverschrijdend gedrag;
• geldt deze gedragscode niet alleen in de sportzaal, maar ook tijdens wedstrijden, kampen, reizen, verenigingsactiviteiten en in online communicatie die verband houdt met Trefpunt.

4. Gender, identiteit en privacy

Binnen Trefpunt moet iedereen zich welkom en gerespecteerd kunnen voelen, ongeacht geslacht, genderidentiteit of genderexpressie. Daarbij gelden de volgende uitgangspunten:

• we spreken elkaar respectvol aan en gebruiken in beginsel de naam waarmee iemand aangesproken wil worden;
• pesten, buitensluiten, beledigen of bewust kwetsen vanwege iemands geslacht, genderidentiteit of genderexpressie wordt niet geaccepteerd;
• we respecteren ieders privacy. Van leden wordt niet verwacht dat zij persoonlijke of medische informatie over hun genderidentiteit met andere leden delen;
• vragen over omkleden, kleedkamers en andere privacygevoelige situaties worden zorgvuldig en zo nodig individueel besproken. Daarbij wordt rekening gehouden met de veiligheid, privacy en redelijke belangen van alle betrokkenen;
• niemand wordt gedwongen zich om te kleden of te douchen in een situatie waarin diegene zich onveilig of ernstig ongemakkelijk voelt. Waar nodig wordt gezocht naar een praktische oplossing;
• bij officiële wedstrijden en wedstrijdcategorieën volgt Trefpunt de op dat moment geldende regels van de KNAS en, waar van toepassing, de internationale schermbond;
• wanneer belangen of wensen met elkaar botsen, zoeken we in overleg naar een redelijke en respectvolle oplossing. Daarbij staat niet één belang automatisch boven dat van anderen.

Het uitgangspunt is eenvoudig: iedereen verdient respect en iedereen heeft recht op een veilige sportomgeving.

5. Wat verwachten we van onze leden?

Respect voor elkaar

Als lid van Trefpunt:

• accepteer en respecteer ik anderen zoals zij zijn;
• discrimineer ik niemand en sluit ik niemand bewust buiten;
• houd ik rekening met de grenzen die een ander aangeeft;
• pest, intimideer, bedreig of verneder ik anderen niet;
• scheld ik anderen niet uit en maak ik geen kwetsende of kleinerende opmerkingen;
• verspreid ik geen roddels of kwetsende informatie over anderen;
• kom ik niet ongewenst te dichtbij en raak ik anderen niet tegen hun wil aan;
• geef ik niemand ongewenste seksueel getinte aandacht;
• maak ik geen ongewenste opmerkingen over iemands lichaam, uiterlijk, afkomst, seksualiteit, gender, geloof, beperking of persoonlijke leven;
• respecteer ik het recht van anderen om ergens niet aan mee te willen doen.

Pesten en online gedrag

Pesten en grensoverschrijdend gedrag stoppen niet bij de deur van de sportzaal.

Daarom:

• pest, bedreig of verneder ik anderen ook niet via WhatsApp, sociale media, games of andere online kanalen;

• deel ik geen foto’s, filmpjes, screenshots of persoonlijke informatie van anderen wanneer dat kwetsend is of wanneer duidelijk is dat die persoon dat niet wil;
• gebruik ik verenigingsapps en groepschats op een respectvolle manier;
• meld ik ernstig pestgedrag of ander grensoverschrijdend gedrag bij een trainer, begeleider, bestuur of vertrouwenscontactpersoon.

Veilig schermen

Schermwapens zijn sportmateriaal en worden uitsluitend als zodanig gebruikt.

Daarom:

• ga ik zorgvuldig en verantwoordelijk om met schermwapens en ander materiaal;
• houd ik mij aan de veiligheidsinstructies van trainers en begeleiders;
• draag ik de voorgeschreven beschermende uitrusting;
• scherm ik alleen op de daarvoor bedoelde manier en plaats;
• richt of gebruik ik een schermwapen niet voor een grap, bedreiging of intimidatie;
• houd ik rekening met de veiligheid van anderen op én rondom de loper;
• stop ik onmiddellijk wanneer een trainer, scheidsrechter of medeschermer aangeeft dat een situatie onveilig is.

Als iemand mij hindert, lastigvalt of mijn grenzen overschrijdt, mag ik duidelijk aangeven dat ik wil dat dit stopt. Als dat niet helpt, of als ik dat niet zelf durf of wil, vraag ik hulp aan een trainer, begeleider, bestuurslid of vertrouwenscontactpersoon.

Ik help mee om Trefpunt veilig te houden. Wanneer ik ernstig ongewenst of onveilig gedrag zie, kijk ik niet bewust weg maar zoek ik zo nodig hulp.

Kleedkamers en privacy

Kleedkamers zijn een plek waar iedereen recht heeft op privacy en zich veilig moet kunnen voelen. Daarom:

• respecteer ik de privacy van anderen in kleedkamers en doucheruimtes;
• maak ik daar geen foto’s, video’s of andere opnamen;
• gedraag ik mij respectvol en houd ik rekening met de persoonlijke grenzen van anderen;
• blijf ik niet onnodig in een kleedkamer wanneer ik daar niet hoef te zijn;
• meld ik ongewenst of onveilig gedrag in of rond de kleedkamers bij een trainer, begeleider of het bestuur

6. Wat we verwachten van trainers, coaches en begeleiders

Trainers, coaches en begeleiders hebben binnen een sportvereniging een bijzondere verantwoordelijkheid. Sporters – en minderjarige sporters in het bijzonder – moeten erop kunnen vertrouwen dat begeleiders zorgvuldig omgaan met hun positie.

Een trainer, coach of begeleider:

• zorgt voor een omgeving en sfeer waarin sporters zich veilig en gerespecteerd voelen;

• behandelt iedere sporter met respect en tast niemand aan in zijn of haar waardigheid;
• maakt geen misbruik van gezag, leeftijdsverschil, afhankelijkheid of machtspositie;
• onthoudt zich van iedere vorm van discriminatie, intimidatie, agressie, pesten en seksueel grensoverschrijdend gedrag;
• respecteert lichamelijke en persoonlijke grenzen;
• raakt een sporter alleen aan wanneer dat functioneel en passend is binnen de sportbeoefening en houdt daarbij rekening met diens grenzen;
• maakt geen seksueel getinte, vernederende of ongepaste opmerkingen;
• zorgt ervoor dat noodzakelijke fysieke begeleiding bij bijvoorbeeld houding of techniek op een duidelijke en respectvolle manier gebeurt;
• grijpt in wanneer sprake is van pestgedrag, discriminatie, intimidatie, agressie of andere onveilige situaties;
• neemt signalen en meldingen van sporters serieus;
• gaat zorgvuldig om met vertrouwelijke informatie;
• meldt ernstige signalen of incidenten volgens de binnen de vereniging geldende meldprocedure.

Minderjarige sporters

In de omgang met minderjarigen betrachten trainers, coaches en begeleiders extra zorgvuldigheid.

Daarbij geldt onder andere:

• een begeleider gaat geen seksuele of romantische relatie aan met een minderjarige sporter;

• een begeleider creëert geen situatie waarin een minderjarige onnodig afhankelijk van hem of haar wordt;
• één-op-één contact met minderjarigen vindt bij voorkeur plaats in een zichtbare of toegankelijke omgeving;
• privécontact en online communicatie met minderjarige sporters blijft functioneel en gerelateerd aan de sport of vereniging;
• persoonlijke of intieme gesprekken worden niet onnodig via privéberichten gevoerd;
• communicatie verloopt waar passend via de daarvoor bestemde verenigingskanalen en/of met medeweten van ouders/verzorgers;
• een begeleider nodigt een minderjarige sporter niet zonder duidelijke sport gerelateerde reden alleen thuis uit.

Kleedkamers en andere besloten ruimtes

Kleedkamers en doucheruimtes zijn privacygevoelige ruimtes. Trainers, coaches en begeleiders respecteren de privacy van sporters en betreden deze ruimtes alleen wanneer dat voor hun taak noodzakelijk is.

Bij jeugdleden geldt extra terughoudendheid. Een begeleider kondigt waar mogelijk vooraf aan dat hij of zij een kleedkamer wil betreden en geeft aanwezigen gelegenheid zich daarop in te stellen.

Een begeleider verblijft niet langer dan noodzakelijk in en kleedkamer en vermijdt, voor zover redelijkerwijs mogelijk, situaties waarin hij of zij alleen met één minderjarige in een afgesloten kleedruimte aanwezig is.

Het maken van foto’s, video’s of andere opnamen in kleedkamers en doucheruimtes is niet toegestaan.

Wanneer een sporter behoefte heeft aan meer privacy bij het omkleden, wordt waar redelijkerwijs mogelijk gezocht naar een praktische oplossing.

Alcohol, drugs en andere middelen

Trainers en begeleiders gebruiken tijdens het begeleiden van jeugdleden geen alcohol of drugs en zijn niet onder invloed wanneer zij verantwoordelijkheid dragen voor sporters.

Zij stimuleren minderjarigen niet tot het gebruik van alcohol, tabak, drugs of andere middelen die niet bij hun leeftijd passen.

Wedstrijden, kampen en reizen

Ook buiten de reguliere trainingen blijven dezelfde gedragsregels gelden.

Begeleiders zorgen tijdens wedstrijden, kampen, uitstapjes en reizen voor duidelijke afspraken over toezicht, vervoer, overnachtingen, alcoholgebruik, privacy en slaapgelegenheden.

De veiligheid en het welzijn van sporters staan daarbij voorop.

7. Wat we verwachten van ouders en verzorgers

Ouders en verzorgers spelen een belangrijke rol binnen onze vereniging. Trefpunt betrekt ouders graag bij de sportbeoefening van hun kinderen. Waar mogelijk kunnen zij trainingen vanaf de zijkant bekijken en trainers zijn tussen de lessen door aanspreekbaar voor vragen of opmerkingen.

Ook van ouders en verzorgers verwachten we dat zij bijdragen aan een plezierig en veilig sportklimaat.

Daarom vragen wij ouders en verzorgers:

• leg de nadruk op plezier, ontwikkeling en inzet en niet alleen op winnen of verliezen;
• stimuleer je kind om sportief en volgens de regels te schermen;
• geef zelf het goede voorbeeld en behandel sporters, andere ouders, trainers, coaches en scheidsrechters met respect;
• waardeer goede prestaties en sportief gedrag van alle deelnemers;
• onthoud dat je kind in de eerste plaats voor zijn of haar eigen plezier schermt;
• respecteer de grenzen van je kind en dwing je kind niet om tegen zijn of haar wil deel te nemen;
• respecteer beslissingen van trainers, coaches en scheidsrechters en leer je kind dat ook te doen;
• schreeuw tijdens trainingen en wedstrijden geen technische of tactische aanwijzingen vanaf de kant; de begeleiding van de schermer ligt bij trainer of coach;
• bespreek kritiek of zorgen op een rustig en geschikt moment en niet tijdens een training of wedstrijd;
• maak andere kinderen, ouders, trainers, coaches of scheidsrechters niet belachelijk en spreek niet kleinerend over hen;
• draag ook in WhatsAppgroepen en op sociale media bij aan een respectvolle sfeer;
• respecteer de privacy van andere kinderen en volwassenen bij het maken en delen van
• foto’s en video’s;
• informeer trainers over bijzonderheden die voor een veilige en passende begeleiding van je kind relevant zijn;
• spreek een trainer, bestuurslid of vertrouwenscontactpersoon aan wanneer je ongewenst of onveilig gedrag ziet of vermoedt.

Verbaal geweld, fysiek geweld, bedreigingen, intimidatie en denigrerende opmerkingen horen niet thuis binnen Trefpunt.

Kleedkamers

Kleedkamers zijn privacygevoelige ruimtes en in beginsel uitsluitend bedoeld voor de sporters die zich daar omkleden.

Ouders en verzorgers betreden daarom niet zonder noodzaak een kleedkamer. Daarbij geldt als uitgangspunt dat mannelijke ouders/verzorgers de dameskleedkamer niet betreden en vrouwelijke ouders/verzorgers de herenkleedkamer niet betreden.

Wanneer een jong kind of een kind dat om een andere reden hulp nodig heeft niet zelfstandig kan omkleden, kan hulp van een ouder of verzorger uiteraard noodzakelijk zijn. In dat geval wordt dit bij voorkeur vooraf afgestemd met de trainer of begeleider en wordt, waar mogelijk, gebruikgemaakt van een aparte of andere geschikte ruimte.

Is een andere ruimte niet beschikbaar, dan wordt vóór het betreden van de kleedkamer duidelijk aangekondigd dat een ouder/verzorger naar binnen moet en krijgen aanwezige sporters gelegenheid zich daarop in te stellen.

Ouders en verzorgers:

• verblijven niet langer dan noodzakelijk in een kleedkamer;
• respecteren de privacy en persoonlijke grenzen van alle aanwezigen;
• maken geen foto’s, video’s of andere opnamen in kleedkamers of doucheruimtes;
• spreken andere kinderen niet aan op hun lichaam, uiterlijk of wijze van omkleden.

Het belang van het eigen kind geeft een ouder of verzorger niet automatisch het recht een kleedkamer te betreden wanneer daardoor de privacy van andere sporters wordt geschonden.

8. Sociale media, foto’s en groepsapps

Ook online vertegenwoordigen leden, trainers, ouders en vrijwilligers zichzelf én regelmatig de vereniging.

Daarom verwachten we dat iedereen:

• respectvol communiceert in groepsapps en op sociale media;
• geen kwetsende, discriminerende, intimiderende of seksueel getinte berichten over anderen plaatst;
• zorgvuldig omgaat met foto’s en video’s van anderen;
• geen beelden deelt die iemand in een kwetsende, vernederende of ongepaste situatie tonen;
• conflicten niet onnodig via sociale media of groepsapps uitvecht;
• ernstige online incidenten meldt wanneer deze invloed hebben op de sociale veiligheid binnen de vereniging.

8. Aanspreken, melden en maatregelen

Iedereen kan een grens anders ervaren. Wanneer iemand aangeeft dat bepaald gedrag ongewenst is, verwachten we dat dit serieus wordt genomen en dat het gedrag stopt.

Niet iedere vervelende situatie is direct grensoverschrijdend gedrag en veel situaties kunnen door een gesprek worden opgelost. Tegelijkertijd hoeft iemand die zich onveilig voelt een probleem niet eerst zelf met de betrokken persoon op te lossen.

Bij ernstige of herhaalde overtredingen kan het bestuur maatregelen nemen. Afhankelijk van de aard en ernst van de situatie kan dit bijvoorbeeld bestaan uit:

• een gesprek of officiële waarschuwing;
• aanvullende afspraken of voorwaarden;
• tijdelijke uitsluiting van trainingen, wedstrijden of andere verenigingsactiviteiten;
• schorsing;
• beëindiging van een functie of begeleidende rol;
• beëindiging van het lidmaatschap;
• melding bij de KNAS, Centrum Veilige Sport Nederland of een andere bevoegde instantie;
• en, indien de aard of ernst van de situatie daartoe aanleiding geeft, melding of aangifte bij politie of andere bevoegde instanties.

Bij de behandeling van meldingen houdt Trefpunt zoveel mogelijk rekening met de privacy en belangen van alle betrokkenen. Volledige geheimhouding kan echter niet altijd worden gegarandeerd wanneer ingrijpen of verdere melding noodzakelijk is voor de veiligheid van betrokkenen.

Een melder, slachtoffer of getuige mag niet worden benadeeld omdat hij of zij te goeder trouw een zorg of incident heeft gemeld.

9. Verantwoordelijkheid van het bestuur

Het bestuur van Trefpunt neemt signalen en meldingen over sociale onveiligheid serieus.

Het bestuur:

• bevordert actief een sociaal veilig sportklimaat;
• zorgt dat leden weten waar zij terechtkunnen met vragen, zorgen en meldingen;
• behandelt meldingen zorgvuldig en zo onafhankelijk mogelijk;
• wint waar nodig advies in bij de KNAS, Centrum Veilige Sport Nederland of andere deskundige instanties;
• treft passende maatregelen wanneer de veiligheid binnen de vereniging dit noodzakelijk maakt;
• evalueert deze gedragscode periodiek en past deze aan wanneer ontwikkelingen of ervaringen daar aanleiding toe geven.

Van trainers, coaches, begeleiders en andere vrijwilligers die structureel met minderjarigen of kwetsbare sporters werken, kan Trefpunt verlangen dat zij beschikken over een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en de voor hun functie geldende gedragsregels onderschrijven.

10. Tot slot

Geen gedragscode kan iedere mogelijke situatie beschrijven. Wanneer deze regels niet rechtstreeks in een situatie voorzien, verwachten we dat iedereen handelt vanuit de uitgangspunten van deze gedragscode:

respect, gelijkwaardigheid, verantwoordelijkheid, sportiviteit en veiligheid.

Twijfel je of iets normaal of acceptabel is? Bespreek het. Liever een keer te vroeg aan de bel trekken dan te lang met een onveilig gevoel blijven rondlopen.

Een veilig sportklimaat maken we samen.

Download het protocol als pdf.